Welke verzekeringen heb je nodig als zelfstandige? Wat moet, wat loont en wat niet

Als bediende krijg je een stevig vangnet bijna cadeau. Je werkgever regelt je hospitalisatieverzekering en je groepsverzekering, en word je ziek, dan betaalt hij je loon eerst gewoon door. Word je zelfstandig, dan valt een groot deel van dat vangnet weg. Niet omdat zelfstandigen slecht beschermd zijn, wel omdat je het nu zelf moet regelen.

En daar wringt het: niemand legt je uit wat je echt nodig hebt. Je boekhouder kent je cijfers, je ziekenfonds hoor je pas als je ziek bent, en wie je een verzekering verkoopt, heeft er belang bij dat je er veel neemt. Daarom zetten we het hier op een rij: wat verplicht is, wat je echt nodig hebt, wat je kan overwegen en waar je je geld beter voor houdt.

Wat verplicht is

Verplicht is er minder dan je denkt:

• Je sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds en een ziekenfonds. Via je sociale bijdragen bouw je zo een basis op: je pensioen en een uitkering als je ziek wordt.
• Rij je met een wagen, dan heb je een BA autoverzekering nodig, ook als je BV de wagen betaalt.
• Neem je personeel aan, dan is een arbeidsongevallenverzekering verplicht.
• Voor sommige beroepen is een beroepsaansprakelijkheidsverzekering verplicht, zoals voor architecten en boekhouders. Voor recruiters niet.

De rest kies je zelf. En daar zit net het probleem: wat niet verplicht is, schuift iedereen voor zich uit.

Wat als je ziek wordt?

Hier zit het grootste verschil met je leven als bediende. Als zelfstandige krijg je van je ziekenfonds geen deel van je loon, wel een vast bedrag per dag, los van wat je verdiende. Ben je langer dan zeven dagen ziek, dan krijg je het vanaf de eerste dag. Ben je korter ziek, dan krijg je niets.

Hoeveel is dat? Na een jaar ziekte krijg je als alleenstaande €65,56 bruto per dag, zes dagen per week: zo'n €1.700 bruto per maand. Met gezinslast is het €82,64 per dag. Voor Lotte uit ons stuk over wat je verdient als zelfstandige recruiter, die zo'n €6.550 netto per maand overhoudt, valt haar inkomen dan met bijna driekwart terug. En haar vaste kosten lopen gewoon door.

Wat veel mensen niet weten: ben je lang ziek, dan kan je via je sociaal verzekeringsfonds vragen om je sociale bijdragen niet te betalen, zonder dat je je rechten verliest. Dat heet gelijkstelling. Het helpt, maar het vult het gat niet.

Gewaarborgd inkomen: de verzekering die je echt nodig hebt

Dat gat vult een verzekering gewaarborgd inkomen. Ze betaalt je elke maand een bedrag als je door ziekte of een ongeval niet kan werken, bovenop wat je ziekenfonds geeft. Het is de belangrijkste verzekering voor een zelfstandige, en meteen de minst bekende.

Zo werkt ze:

• Je kiest het bedrag, meestal tot zo'n 80% van je brutoloon.
• Je kiest een wachttijd: de periode die je zelf overbrugt voor de verzekering betaalt. Meestal is dat 30 dagen, maar het kan tot een jaar. Hoe langer, hoe lager de premie.
• De uitkering loopt tot je terug kan werken, of tot de leeftijd in je contract, maar nooit langer dan tot je pensioen.
• De premie hangt af van je leeftijd, het bedrag en de wachttijd. Hoe jonger je ze afsluit, hoe goedkoper.
• Fiscaal trek je de premie af als beroepskost, of betaalt je BV ze. De uitkering is dan belast als vervangingsinkomen.

Lees de uitsluitingen goed. Veel polissen dekken psychische aandoeningen niet of maar beperkt, en in een job met zoveel druk is dat geen detail. En sluit ze af terwijl je gezond bent: ben je al arbeidsongeschikt, dan kan je je niet meer verzekeren, en een bestaande aandoening wordt vaak uitgesloten.

Hospitalisatie: neem die van je werkgever mee

Je ziekenfonds betaalt een deel van je ziekenhuiskosten. De rest, zoals een eenpersoonskamer of de supplementen van je arts, betaal je zelf, tenzij je een hospitalisatieverzekering hebt. Als bediende had je die waarschijnlijk via je werkgever.

Goed nieuws: die mag je meenemen. Was je minstens twee jaar zonder onderbreking gedekt, dan mag je de polis bij dezelfde verzekeraar zelf voortzetten, zonder medische vragen en met een gelijkaardige dekking. Een aandoening die vandaag gedekt is, blijft gedekt. Je premie hangt wel af van je leeftijd op dat moment.

Let op de termijn. Als je vertrekt, krijg je daarover een document, en vanaf dan heb je 30 dagen om te laten weten dat je de polis wil voortzetten. Die termijn kan je één keer met 30 dagen verlengen. Laat je hem verlopen, dan verlies je dat recht voorgoed. Kies je toch voor een nieuwe polis, zelf of via je BV, dan volgt er meestal een medische vragenlijst.

Aansprakelijkheid: als je een fout maakt

Een fout is snel gemaakt, ook in ons vak. Een cv dat bij de verkeerde klant belandt, een referentie die je niet natrok terwijl je dat beloofde, een klant die je verantwoordelijk houdt voor een slechte aanwerving. Daarvoor bestaan twee verzekeringen, die meestal in hetzelfde contract zitten:

• Beroepsaansprakelijkheid dekt de schade als een klant je aansprakelijk stelt voor een fout in je werk. Voor recruiters is ze niet verplicht, wel aan te raden: één claim kan meer kosten dan jaren premie.
• BA uitbating dekt schade die je aan anderen toebrengt terwijl je werkt, zoals de laptop van een klant die je van tafel stoot. Die kost weinig.

Heb je een BV, dan is er nog bestuurdersaansprakelijkheid. Die beschermt je eigen vermogen als je als bestuurder persoonlijk aansprakelijk wordt gesteld voor een fout in het beheer van je BV. Voor een BV met één persoon en zonder personeel is dat risico beperkt. Neem je mensen aan of groeit je BV, dan wordt ze interessant. Boetes en fraude dekt ze nooit.

Rechtsbijstand en fiscale bijstand

Een rechtsbijstandsverzekering betaalt je advocaat en de gerechtskosten als je in een geschil belandt, bijvoorbeeld met een klant die zijn factuur niet betaalt. Een fiscale bijstandsverzekering doet hetzelfde bij een fiscale controle: ze betaalt de uren van je boekhouder of fiscalist om je dossier te verdedigen.

Heb je ze nodig? Niet altijd. Met een goede boekhouder en weinig geschillen is het eerder comfort. Werk je met veel klanten en grote fees, dan kan één geschil al snel meer kosten dan de premie.

Cyber

Als recruiter werk je de hele dag met persoonsgegevens: cv's, lonen, referenties. Wordt je mailbox gehackt of lekt er een bestand, dan moet je dat soms melden, je systemen herstellen en kan een kandidaat of klant je aansprakelijk stellen. Een cyberverzekering dekt die kosten en geeft je meteen hulp van specialisten. Werk je met een grote database, dan is ze het overwegen waard.

Wat je meestal niet nodig hebt

Even eerlijk: je kan je ook doodverzekeren. Twee dingen laat je meestal beter liggen:

• Een aparte ongevallenverzekering, als je gewaarborgd inkomen al ziekte én ongevallen dekt. Dan betaal je twee keer voor hetzelfde.
• Verzekeringen voor wat je niet hebt, zoals productaansprakelijkheid of een dure polis voor bedrijfsschade als je thuis of in een coworking werkt. Kijk ook na wat je coworking al dekt.

Twijfel je, laat dan een makelaar je polissen naast elkaar leggen. Je wil niet te weinig verzekerd zijn, maar ook niet te veel.

In het kort

Hoe dat bij Shortlist gaat

Bij Shortlist hoef je dat niet allemaal alleen uit te zoeken. In je ledenportaal vind je onze vaste makelaar, en die regelt het met je. Voor geschillen met klanten en backdoors staan we sowieso al naast je. Benieuwd hoe dat werkt? Lees hoe het werkt of babbel eens met ons via Join us.

Veelgestelde vragen

Is een gewaarborgd inkomen verplicht?

Nee, maar het is de verzekering die je het meest mist als je ze niet hebt. Als zelfstandige betaalt je ziekenfonds je een vast bedrag dat ver onder je inkomen ligt.

Kan mijn BV mijn verzekeringen betalen?

Voor een groot deel wel: je gewaarborgd inkomen, je hospitalisatie, je aansprakelijkheid en je rechtsbijstand. Bespreek met je boekhouder hoe dat fiscaal uitvalt.

Wat als ik nu al een aandoening heb?

Zet dan zeker de hospitalisatieverzekering van je werkgever voort: daar stelt de verzekeraar geen medische vragen. Bij een nieuw gewaarborgd inkomen wordt een bestaande aandoening vaak uitgesloten.

Hoeveel kost dat allemaal?

Dat hangt sterk af van je leeftijd, je inkomen en je keuzes. Vraag altijd een paar offertes op, en vergelijk de uitsluitingen, niet enkel de premie.

Dit is algemene uitleg, geen persoonlijk advies. Laat je polissen nakijken door een makelaar.

Alle stappen op een rij vind je in onze gids Zelfstandig recruiter worden in België.

Bronnen

• Uitkering bij ziekte voor zelfstandigen: RIZIV, je uitkering als zelfstandige en RIZIV, bedragen 2026.
• Verplichte en aanvullende verzekeringen: Wikifin en VLAIO.
• Gewaarborgd inkomen: Wikifin en Partena Professional.
• Je hospitalisatieverzekering voortzetten: Vanbreda, individuele voortzetting.